świetle badań IUNG-PIB w Puławach dominujące powinno być rolnictwo zrównoważone, zapewniające realizację podstawowej funkcji obszarów wiejskich, jaką jest zapewnienie samowystarczalności żywnościowej kraju (netto), nie stwarzające zagrożeń dla środowiska przyrodniczego. Produkcja rolna powinna odbywać się w poszanowaniu zdrowia i dobrostanu wszystkich wykorzystywanych w procesie produkcji zwierząt i roślin. Zasady rolnictwa zrównoważonego odnoszą się do całego gospodarstwa jako ściśle powiązanego z otaczającym go ekosystemem.

Konieczne zmiany

Realizacja koncepcji rolnictwa zrównoważonego w Polsce wymaga zdecydowanego wdrażania postępu technologicznego, pewnej umiarkowanej, racjonalnie i ekonomicznie uzasadnionej, intensyfikacji produkcji oraz ograniczenia degradacji potencjału produkcyjnego gleb. Niezbędna jest również rozbudowa i modernizacja infrastruktury technicznej obszarów wiejskich i samych gospodarstw. Działania te, obok konieczności podnoszenia poziomu wykształcenia i wiedzy fachowej rolników oraz poziomu świadomości ekologicznej, wymagają wsparcia finansowego z wykorzystaniem w tym celu środków z budżetu państwa i przyznawanych w ramach funduszy Unii Europejskiej. Niezbędna jest również poprawa sytuacji dochodowej rolnictwa, gdyż ona właśnie ogranicza możliwości reprodukcji rozszerzonej prowadzenia działalności inwestycyjnej i proekologicznej, co decyduje o możliwościach zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

Wdrożenie koncepcji

Sposoby realizacji koncepcji rozwoju zrównoważonego wynikają z analizy różnych aspektów równowagi. Można je wskazać na podstawie badań środowiskowych i agrotechnicznych IUNG-PIB, respektując jednak znaczenie i siłę oddziaływania uwarunkowań ekonomicznych. Jednocześnie są one wyznacznikami kierunków działalności naukowej w zakresie wspierania rozwoju zrównoważonego. Warto jednak podkreślić, że problemy rozwoju zrównoważonego są też przedmiotem zainteresowań ekonomistów rolnych zwłaszcza grupowanych w IERiGŻ-PIB w Warszawie. Problemy te są także płaszczyzną współpracy rolników i ekonomistów.

Długoterminowa wizja

Badania nad rozwojem zrównoważonym gospodarstw rolniczych, ocenianym ze względu na kryteria produkcyjne, ekonomiczne, społeczne i ekologiczne powinny mieć charakter interdyscyplinarny i być prowadzone w dłuższym okresie czasu. Niektóre oddziaływania mogące mieć wpływ na równowagę w rolnictwie, będą się bowiem ujawniać lub stabilizować, po wielu latach. Niezbędne jest dążenie do równowagi w układzie gospodarstwo rolnicze – otoczenie. Takie podejście metodyczne jest jednym z wyznaczników badań IUNG-PIB, które są kontynuowane oraz stale rozszerzane o nowe wątki tematyczne, często z uwzględnieniem aktualnego zapotrzebowania doradztwa i praktyki rolniczej.