tego punktu widzenia istotnym czynnikiem są odpowiednio zbilansowany pokarm i woda dostępna we właściwej jakości i ilości. Są to kluczowe i podstawowe, choć nie jedyne czynniki żywieniowe zapewnienia dobrostanu.

Każdy stan negatywnie wpływający na organizm powoduje ból i cierpnie obniżające dobrostan zwierząt gospodarskich. Tak samo jak choroba wynikająca z wadliwego żywienia jak np. pasze złej jakości, nieodpowiednie ich podanie. Głodowanie prowadzi do niedoborów składników pokarmowych i wynikających z tego upośledzenia funkcji niektórych narządów, przekarmienie wywołuje otyłość lub zaburzenia trawienia.

Dobrostan zwierząt gospodarskich

W planowaniu systemu żywienia należy spełnić wymogi związane z naturalnymi potrzebami wynikającymi z zachowań żywieniowych konkretnych gatunków zwierząt. Opisuje je tzw. behawior żywieniowy. W najprostszy sposób można go zdefiniować jako zależność między szeroko rozumianym pokarmem (czyli wartością pokarmową, czyli składem chemicznym, ale także wielkością, formą, miejscem i częstotliwością podania), a sposobem jego pobierania przez zwierzęta. Specyficzne, szeroko rozumiane aspekty behawioru żywieniowego obejmują poszukiwanie pokarmu, selektywne pobieranie, gromadzenie i przechowywanie oraz dzielenie dawki na poszczególne posiłki – szybkość pobierania i częstotliwość odpasów. Wielkość pobrania pokarmu może być ograniczona negatywną konkurencją między członkami stad, złym sposobem ekspozycji i przykrymi wcześniejszymi doświadczeniami.

Podział zwierząt i odmienny behawior

Rozpatrując problem interakcji żywienia z dobrostanem zwierząt gospodarskich, należy na wstępie dokonać podziału zwierząt na dwie grupy: przeżuwacze i zwierzęta monogastryczne. Odmienny behawior żywieniowy zwierząt przeżuwających wynika z ewolucyjnego dostosowania się do powszechnie dostępnego pastwiska jako głównego pokarmu (motywujący instynkt poszukiwania pokarmu, walka o pozycję oraz zachowania anormalne i stereotypie są u nich mniej nasilone). Typ produkcji zwierzęcej warunkuje specyficzne dla każdego z nich zagrożenia dobrostanu ze strony szeroko rozumianych niedociągnięć żywieniowych na obiektach hodowlanych.

Promowanie dobrostanu poprzez żywienie

W ramach tego zagadnienia wyłania się potrzeba zintegrowanej aktywności instytucji rządowych, członków zaplecza naukowego i przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego, której efektem ma być wdrożenie dobrych praktyk przez samych hodowców. W wielu przypadkach zabiegi żywieniowe poprawiające dobrostan zwierząt gospodarskich przynoszą polepszenie produkcyjności. Poprawiają też jakość produktu i podwyższają opłacalność. Przykładami są właściwe zbilansowanie dawki, dobra charakterystyka i sposoby przechowywania materiałów paszowych, czy identyfikacja naturalnych substancji terapeutycznych.

Potrzebni są doradcy z zakresu żywienia

Rozpowszechnianie wiedzy zależy od posiadania doradców z odpowiednimi kompetencjami. Obecnie mało jest specjalistów łączących wiedzę o żywieniu i dobrostanie zwierząt gospodarskich. Istnieje zatem potrzeba kształcenia żywieniowców w zakresie wiedzy o dobrostanie. Ich wiedza powinna zawierać zarówno aspekty biologiczne, jak i psychologiczne. Konieczne jest też kształcenie behawiorystów głównie w zakresie lepszego zrozumienia fizjologii trawienia i wchłaniania, potrzeb na składniki w różnych procesach oraz stanów metabolizmu leżących u podstaw głodu. Na tej drodze zintegrowane strategie optymalizacji dobrostanu i produkcyjności zwierząt mogą być lepiej rozwijane i upowszechniane.

 

Materiał zaczerpnięty z artykułu na portalu agrofakt.pl „Dobrostan zwierząt gospodarskich – jak go wspierać poprzez żywienie?” autorstwa dr hab. Rafała Bodarskiego z Katedry Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.