ramach działalności inwestycyjnej rolnik dokonuje wyboru źródeł finansowania inwestycji, rozstrzyga o ich strukturze, a także warunkach spłaty kapitału obcego. Środki pieniężne potrzebne do zrealizowania inwestycji mogą pochodzić z różnych źródeł. Finansowanie polega na właściwym doborze źródeł finansowania, co ma swoje odzwierciedlenie w zbudowanym portfelu kapitału. Decyzja o wyborze źródła finasowania musi być oparta o szczegółową analizę ekonomiczno-finansową uwzględniającą koszty pozyskania kapitału, stopień ryzyka finansowego, możliwość zapewnienia utrzymania płynności finansowej, żądanie dodatkowych gwarancji przez kapitałodawcę i inne względy finansowe.

Konieczność wsparcia modernizacji gospodarstw rolniczych została dostrzeżona w rolnictwie europejskim już od lat 70. XX wieku. Dotacje ze środków publicznych dla inwestycji rozwojowych w rolnictwie pozwalają na wdrażanie szeroko rozumianego postępu technicznego w rolnictwie oraz umożliwiają zmiany strukturalne. Zastosowanie nowych rozwiązań w sferze organizacji gospodarstw rolniczych, nowych technik i technologii wytwarzania pozwoliło zwiększyć produkcję, zmniejszyć zatrudnienie w rolnictwie i uciążliwość pracy, a także poprawić jakość uzyskiwanych produktów oraz uciążliwość rolnictwa dla środowiska naturalnego. W rolnictwie Unii Europejskiej wspieraniu procesów modernizacyjnych służą środki finansowe w ramach II filaru Wspólnej Polityki Rolnej. O znaczeniu pomocy publicznej w finansowaniu inwestycji w rolnictwie mogą świadczyć dane dotyczące tempa zmian poziomu nakładów inwestycyjnych (wykres 1). Przed akcesją Polski do UE jednym z impulsów dynamizującym inwestycje w rolnictwie był rok 1994, gdzie udostępniono relatywnie dużą liczbę preferencyjnych kredytów dla sektora rolno-spożywczego dofinansowanych przez ARiMR. Z kolei w 2002 r. wystąpił w rolnictwie niewielki dodatni wzrost poziomu nakładów inwestycyjnych w rolnictwie, który można łączyć z wprowadzeniem w 2002 r. programu SAPARD. W następnym okresie do roku 2005 zanotowano w rolnictwie ujemne tempo nakładów inwestycyjnych. W 2005 roku trend się odwrócił, tempo nakładów inwestycyjnych było dodatnie, co było związane z akcesją Polski do UE i większą dostępnością środków pomocowych UE na sfinansowanie inwestycji (w ramach SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich” oraz PROW 2004 – 2006 „Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE”). W latach 2009 – 2010 w rolnictwie zanotowano ujemne tempo wzrostu nakładów inwestycyjnych, sytuacja ta była przede wszystkim związana ze światowym kryzysem finansowym. W latach 2007 – 2013 instrumentem wspierającym inwestycje w rolnictwie było działanie „Modernizacja gospodarstw rolnych” w ramach PROW 2007 – 2013, przy czym nabory na to działanie miały miejsce w latach 2007, 2009, 2011, 2012 (dla woj. podkarpackiego) oraz 2013 co też korzystnie oddziaływało na aktywność inwestycyjną rolników.

W obecnej perspektywie finansowej na lata 2014 – 2020 gospodarstwa rolnicze mogą nadal korzystać ze wsparcia finansowego UE dla działalności inwestycyjnej. W ramach PROW 2014 – 2020 warto zwrócić uwagę na następujące działania wspierające inwestycje w gospodarstwach rolnych: Modernizacja gospodarstw rolnych, Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000, Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach OSN, Restrukturyzacja małych gospodarstw oraz Premie dla młodych rolników. Oprócz pomocy z funduszy UE warto też zwrócić uwagę na możliwości sfinansowania inwestycji w gospodarstwach rolnych w oparciu o kredyty preferencyjne z dopłatą do oprocentowania, a zwłaszcza kredyt na inwestycje w rolnictwie i w rybactwie śródlądowym (linia RR), kredyt na zakup użytków rolnych (linia Z) oraz kredyt z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych rolników (linia MRcsk).

Wsparcia środkami publicznymi działalności inwestycyjnej pozwala na pozyskanie przez rolników dodatkowego finansowania, co umożliwia zakup większej ilości czynników produkcji, zmniejszając w ten sposób ograniczenia związane z potencjałem produkcyjnym, a w konsekwencji pozwala na zwiększenie wolumenu uzyskiwanej produkcji. Ponadto umożliwia ograniczenie stopnia zaangażowania kredytu komercyjnego w finansowaniu inwestycji co ogranicza ryzyko w działalności gospodarstwa rolniczego. Także środki publiczne mogą stanowić ważny bodziec inwestycyjny stymulujący rolników do podjęcia trudu modernizacji i restrukturyzacji gospodarstw rolniczych.